مدیریت تمرکز و عدم تمرکز

توانایی تمرکز کردن عامل اصلی رسیدن یک فرد به تعالی و پیشرفت است. تکنیک های تمرکزی مانند فهرست انجام کارها، جداول زمانی و تقویم های یادآوری، همگی به افراد کمک می کنند تا در کار خود ثابت قدم باشند. کمتر کسی در این مورد اختلاف نظر دارد، و حتی اگر این گونه باشد، شواهدی وجود دارد که از این ایده حمایت می کند، که مقاومت در برابر حواس پرتی و حضور مزایایی دارد: به عنوان مثال تمرین ذهن آگاهی به مدت 10 دقیقه در روز، می تواند اثربخشی رهبری را از طریق افزایش توانایی فرد برای کنترل احساسات و درک تجربیات گذشته، افزایش دهد. با این حال، با وجود تأثیرات مثبتی که تمرکز کردن دارد، یک جنبه منفی از آن هم به طور معمول مشاهده شده است. بنابراین، گاهی اوقات همه ما نیاز به عدم تمرکز نیز داریم.

مشکل این است که تمرکز بیش از حد مدارهای تمرکز را در مغز انسان خسته می کند. این مسأله می تواند انرژی فرد را تخلیه کرده، و باعث شود که آن شخص کنترل خود را از دست دهد. این تخلیه انرژی همچنین می تواند منجر به تحریک پذیری بیشتر و بازدهی کمتر شود. در نتیجه، تصمیمات به شکل ضعیفی سنجیده می شوند، و فرد تعامل کمتری خواهد داشت.

بنابراین چه کار باید کرد؟ تمرکز یا عدم تمرکز؟

همگام با تحقیقات اخیر، تمرکز و عدم تمرکز، هر دو بسیار مهم هستند. هنگامی که مغز بین تمرکز و عدم تمرکز تغییر وضعیت می دهد، به طور بهینه عمل می کند، و به شما این امکان را می دهد تا انعطاف پذیری و خلاقیت بیشتر، و همچنین تصمیم گیری بهتری داشته باشید.

هنگام عدم تمرکز، یک مدار مغزی به نام “شبکه حالت پیش فرض” درگیر می شود، که به طور خلاصه به آن DMN گفته می شود. قبلاً این مدار را به عنوان مداری که تقریبا هیچ کاری انجام نمی دهد، می شناختیم. زیرا این مدار تنها زمانی فعال می شود که تمرکز خود را متوقف می کنید. با این حال، هنگامی که “در حالت استراحت” هستید، این مدار از 20٪ از انرژی بدن استفاده می کند (در مقایسه با 5٪ نسبتاً کمی که هر تلاشی نیاز دارد).

DMN به این انرژی احتیاج دارد، زیرا در حالی که هیچ کاری انجام نمی دهد، اما عمل استراحت کردن را انجام می دهد. تحت  رادار هوشیار مغز، خاطرات قدیمی را فعال می کند، بین گذشته، حال و آینده رفت و آمد می کند، و ایده های مختلفی را بازیابی می کند. با استفاده از این داده های جدید و غیر قابل دسترسی در گذشته، خودآگاهی و احساس ارتباط شخصی افزایش می یابد. به علاوه، می توانید راه حل های خلاقانه ای را تصور کنید، یا آینده را پیش بینی کنید، در نتیجه منجر به تصمیم گیری بهتر نیز می شود. همچنین DMN به شما کمک می کند تا تفکرات دیگران را درک کنید، و از این طریق درک و انسجام تیمی را بهبود بخشید.

روش های ساده و مؤثر بسیاری برای فعال سازی این مدار در طی روز وجود دارد.

استفاده از رویاپردازی سازنده مثبت

رویاپردازی سازنده مثبت نوعی پرسه زنی ذهنی است که با گیر کردن در یک رویا  یا تکرار مکررات متفاوت می باشد. هنگامی که به طور آگاهانه این عادت را در روز خود قرار دهید، می تواند خلاقیت شما را تقویت کند، توانایی رهبری تان را بهبود بخشد، و همچنین انرژی مغزتان را تجدید کند.

برای شروع این کار، فعالیت های کم اهمیتی مانند کار بافتنی، باغبانی یا مطالعه گاه به گاه را انتخاب کنید، سپس درون شکاف های ذهنی خود پرسه بزنید. برخلاف خیال پردازی های شدید یا تکرار مکررات، ممکن است ابتدا یک چیز مفرح و مطلوب مانند دویدن در جنگل، یا دراز کشیدن روی یک قایق بادبانی را تصور کنید. سپس توجه خود را از دنیای خارجی به فضای داخلی ذهن خود با این تصویر در ذهنتان معطوف می کنید، در حالی که هنوز آن فعالیت ساده را انجام می دهید.

با استفاده از چندین دهه مطالعه توسط جرمی سینگر، رویاپردازی سازنده مثبت DMN را فعال می کند و به صورت استعاره ای ظروف نقره ای را که مغز شما برای یافتن اطلاعات از آن ها استفاده می کند، تغییر می دهد. در حالی که توجه متمرکز شده مانند یک چنگال است – با انتخاب افکار واضح و آگاهانه ای که در اختیار دارید، رویاپردازی سازنده مثبت،  ظروف نقره ای محتلفی را انتخاب می کند – یک قاشق برای برداشتن ترکیب خوشمزه ای از طعم های هویت شما (بوی مادربزرگتان، احساس رضایت از اولین تکه از پای سیب در یک روز تمیز پاییزی)، چاپ استیک ها برای اتصال ایده ها به مغز شما (برای تقویت نوآوری)، و یک قاشق مخصوص برای ورود به گره ها و لاله های مغز، برای انتخاب خاطرات قدیمی از دست رفته، که بخش مهمی از هویت شما هستند. در این حالت، احساستان نسبت به “خود” تقویت می شود – که به گفته وارن بنیس، جوهر رهبری است. این را مرکز ثقل روانی می نامیم، مکانیسم پایه گذاری (بخشی از “سیکس پک ذهنی” شما) که به شما کمک می کند تا چابکی خود را افزایش داده، و تغییرات را نیز به طور موثرتری مدیریت کنید.

تمرکز
Pexels/ Focusing

چرت زدن

علاوه بر صرف زمان برای رویاپردازی سازنده مثبت، رهبران می توانند چرت زدن را نیز در نظر بگیرند. همه چرت زدن ها یکسان نیستند. وقتی مغز شما در حال رکود است، توانایی درست فکر کردن و خلاقیت شما به خطر می افتد. مطالعات نشان می دهد که  بعد از 10 دقیقه چرت زدن، بسیار آگاه تر و هوشیار تر می شوید. اما اگر یک کار خلاقانه در پیش روی شما باشد، به احتمال زیاد به 90 دقیقه کامل برای بازیابی کامل مغزتان نیاز دارید. مغز شما برای ایجاد ارتباط بیشتر به این مدت زمان طولانی نیاز دارد، و ایده هایی را که در گوشه و کنار شبکه های حافظه شما وجود دارد، به خاطر می آورد.

تظاهر به شخص دیگری بودن

اگر در یک پروسه خلاقانه درگیر هستید، وقتی که یک شخصیت کاملاً متفاوت را تجسم کنید، می توانید به واسطه عدم تمرکز، نجات پیدا کنید. در سال 2016، روانشناسان تربیتی، دنیس دوماس و کوین دانبار دریافتند که افرادی که سعی در حل مشکلات خلاقانه دارند، اگر مانند یک شاعر خاص رفتار کنند، نسبت به یک کتابدار دقیق موفق تر هستند. با توجه به آزمایشی که در آن، شرکت کنندگان باید بیشترین استفاده را برای هر جسم (به عنوان مثال آجر) پیشنهاد دهند، کسانی که مانند شاعران رفتار می کنند، از عملکرد فوق خلاقانه تری برخوردار هستند. این یافته، حتی اگر همان شخص هویت متفاوتی داشته باشد، پا برجاست.

هنگامی که در یک بلاتکلیفی خلاقانه فرار دارید، این تمرین از تجسم هویت متفاوت را امتحان کنید. به احتمال زیاد شما را از خودتان دور می کند، و به شما اجازه می دهد تا از منظر شخص دیگری فکر کنید. ما این روش را هالووین گرایی روانی می نامیم.

بیشتر بخوانید: از خودآگاهی تا مدیریت فردی

سالها است که تمرکز در میان همه تواناییها، مورد ستایش است. از آنجایی که 46.9٪ از روزهای خود را طوری می گذرانیم که ذهنمان به دور از کار در حال انجام در آن زمان است، به دنبال کسب توانایی برای ثابت نگه داشتن تمرکز خود روی کار در حال انجام خود هستیم. با این وجود، اگر رویاپردازی سازنده مثبت، چرت های 10 و 90 دقیقه ای، و هالووین گرایی روانشناختی داشته باشیم، احتمالاً در صورت نیاز، تمرکز خود را حفظ کرده، و از آن بسیار کارآمدتر استفاده خواهیم کرد. مهمتر از همه، عدم تمرکز به ما این امکان را می دهد تا اطلاعات را در مغز خود به روز کنیم، به قسمت های عمیق تر از خودمان دسترسی پیدا کنیم، و چابکی، خلاقیت و تصمیم گیری های خود را نیز تقویت کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.